Όπως αναφέρεται ρητά στο Έκτο Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον της Ε.Ε., κύριο στόχο αποτελεί η μείωση της παραγωγής των αποβλήτων και συγκεκριμένα η μείωση κατά 20% μέχρι το 2010 και κατά 50 % από σήμερα μέχρι το 2050[1]. Ακόλουθα, τίθενται στόχοι όπως ο ορισμός της χωριστής συλλογής τουλάχιστον για χαρτί, μέταλλο, πλαστικό και γυαλί μέχρι το 2015, και η αύξηση των οικιακών απορριμμάτων κατά 50% κ.β. ως προς την προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση μέχρι το 2020.

Το νομοθετικό πλαίσιο που ορίζεται για τη διαχείριση των Αστικών Στερεών Αποβλήτων από την περιβαλλοντική πολιτική της Ε.Ε. και ισχύει στα κράτη-μέλη της, βασίζεται στην ιεράρχηση των επιλογών διαχείρισης κατά σειρά προτεραιότητας ως εξής:

  • την πρόληψη και μείωση της ποσότητας των παραγόμενων αποβλήτων
  • την ανάκτηση υλικών με σκοπό την επαναχρησιμοποίηση και αν αυτό δεν είναι δυνατόν  την ανακύκλωσή τους
  • την ανάκτηση ενέργειας και
  • την ασφαλή διάθεση των υπολειμμάτων σε Χώρους Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (Χ.Υ.Τ.Υ.).

Σχήμα 1: Η Πυραμίδα Ιεράρχησης Στόχων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων σύμφωνα με την Οδηγία 2008/98/ΕΚ (Άρθρο 4, §1).

Συγκεκριμένα, η Οδηγία Πλαίσιο για τα απόβλητα (2008/98/ΕΚ) περιλαμβάνει διατάξεις για τη διαχείριση των οικιακών απορριμμάτων σύμφωνα με τις οποίες τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. θα πρέπει να διαμορφώσουν την Εθνική τους Στρατηγική για τη διαχείριση των απορριμμάτων με τρόπο ώστε  να προωθείται η επαναχρησιμοποίηση προϊόντων καθώς και η απαραίτητη προετοιμασία για την επαναχρησιμοποίηση,  την ανακύκλωση υψηλής ποιότητας και τη δημιουργία ξεχωριστής συλλογής των απορριμμάτων. Επίσης, η Οδηγία για την υγειονομική ταφή 1999/31/EC υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να μειώσουν την ποσότητα  των βιοαποδομήσιμων οργανικών αποβλήτων που οδηγούνται προς ταφή στο 35% σε σχέση με το σύνολο του 1995 μέχρι και το 2016 (ή το 2020 για ορισμένα κράτη-μέλη, όπως την Ελλάδα).

 

Η μεταφορά του νομοθετικού πλαισίου στην ελληνική νομοθεσία υλοποιήθηκε με το νόμο Ν. 4042/2012 και την ΚΥΑ 29407/3508/2002 σε αντιστοιχία με τις Οδηγίες που αναφέρθηκαν. Σύμφωνα με τα ελληνικά νομοθετήματα, θα πρέπει να πραγματοποιηθεί:

  • διαλογή στην πηγή ανακυκλώσιμων υλικών (τουλάχιστον για γυαλί, χαρτί, πλαστικό και μέταλλο) μέχρι το 2015
  • προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση των στερεών αποβλήτων (τουλάχιστον για χαρτί, μέταλλο, πλαστικό και γυαλί) από τα νοικοκυριά και ενδεχομένως άλλης προέλευσης στο βαθμό που αυτές τα απόβλητα αυτά είναι παρόμοια με τα απόβλητα των νοικοκυριών, πρέπει να αυξηθεί στο ελάχιστο κατ’ ελάχιστον στο 50 % ως προς το συνολικό βάρος μέχρι το 2020
  • μείωση της ποσότητας των βιοαποδομήσιμων αστικών αποβλήτων που οδηγούνται προς τελική διάθεση κατά 50% έως το 2013 και κατά 35% έως το 2020 σε σχέση με τα επίπεδα του 1995